Przeciwdziałaj mobbingowi w pracy: reaguj, zanim pojawi się problem
Mobbing nie jest rzeczywistością wykreowaną przez pisarzy grozy, ale sytuacjami mającymi miejsce tu i teraz – wśród przeszklonych biurowców, sterylnych sal, nowoczesnych stref rozrywki i relaksu. Jaka jest jego skala? Według badań prawie 2 miliony osób doświadczyło mobbingu w pracy. To mniej więcej tyle, ile wynosi cała ludność Warszawy.
Co to jest mobbing?
Mobbing pochodzi od angielskich słów, czasownika ‘to mob’ – zaczepiać, napadać, nagabywać oraz rzeczownika ‘mob’ – tłum. Terminem tym posłużył się po raz pierwszy – już w latach 80. – szwedzki psycholog i psychiatra Heinz Leymann. Mobbing w jego ujęciu to nękające zachowania, skierowane wobec jednej lub kilku osób, które występują przez dłuższy czas i doprowadzają do negatywnych konsekwencji (poniżenia, wyizolowania, utraty pracy).
W sieci mobbera
O tym, że mobbing w pracy naprawdę ma miejsce, pokazują nie tylko statystyki, ale również historie osób, które stały się ofiarami nękających zachowań. Doświadczenia Ani, Beaty, Michała… zwykłych pracowników, takich jak Ty i ja, którzy zostali wciągnięci w pułapkę, z której nie ma łatwego i prostego wyjścia. Co więcej – każdy kolejny dzień przebywania w sieci mobbera przynosi coraz więcej strat dla ofiary i coraz mniej nadziei na ratunek. Psychologowie mówią wprost – ofiara po jakimś czasie sama zaczyna wierzyć w to, co mówi mobber – że jest beznadziejna, że jej kompetencje są równe zeru, że nigdzie nie znajdzie już pracy. A czas działa tylko na jej niekorzyść.
Jak przeciwdziałać mobbingowi?
Jednym ze sposobów walki z mobbingiem i dyskryminacją jest wzrost świadomości występowania takich zjawisk. Może wydaje Ci się, że sama świadomość istnienia takich zachowań niewiele zmieni, ale jest wręcz przeciwnie. Specjaliści zajmujący się problemem mobbingu w pracy podkreślają, że jedną z technik walki z mobberem jest uświadomienie mu, że nękany pracownik potrafi nazwać zachowania mobbera i zrobi wszystko, żeby mu się sprzeciwić. Mobbing karmi się milczeniem, biernością, niewiedzą. Organizując szkolenie, dajesz swoim pracownikom (i sobie!) w ręce wiedzę, która pomoże im rozpoznawać takie zachowania i się przed nimi bronić.
MyNetwork Polska pomoże Ci zwiększyć świadomość o zjawiskach mobbingu wśród Twoich pracowników! Zobacz, co znajdziesz w naszym szkoleniu.
Szkolenie to nie podręcznik
Jednak, aby tak było, szkolenie nie może zamykać się w ramach „poinformowania o tym, czym jest mobbing i jakie są jego przyczyny”. Takie założenie doprowadzi do przeładowania kursu Bardzo Mądrymi Definicjami, kolejnymi podpunktami od punktów, „wszystkosięprzydającymi” listami typów, cech i skutków. Całość może jest bardzo mądra, ale nudzi i nuży. No i powiedzmy sobie wprost – samo „przeklikanie się” nic nie da, nie spowoduje automatycznego zapamiętania informacji, nie wzbudzi emocji.
Zróbmy to inaczej!
Co można zrobić? Wybrać nowe podejście, inspirowane najnowszymi trendami w e-learningu. My postawiliśmy na case studies – historie osób, które stały się ofiarami mobbingu. Jedną z nich jest Monika – trzydziestoletnia project menedżerka, która rozpoczyna właśnie pracę w nowym miejscu. W szkoleniu chcemy opowiedzieć jej historię, a jednocześnie wyposażyć kursantów w umiejętności, które pozwolą im rozpoznawać zachowania mobbingujące.
Przykład? Fazy mobbingu, zapewne niejednokrotnie o nich słyszałeś/aś. Drugą fazę mobbingu można scharakteryzować jako czas „bezskutecznej walki ofiary”, „nasilających się problemów ze zdrowiem”, „braku reakcji ze strony otoczenia”, można też tak:
Dlaczego tak do mnie mówisz? To obrzydliwe kłamstwo! – wykrzyczała Monika, gdy przełożony po raz kolejny zaczął mówić o jej braku kompetencji do prowadzenia projektów i zerowej skuteczności, o jej beznadziejnych decyzjach. Wybiegła szybko z gabinetu, cała roztrzęsiona i ze łzami w oczach. Po raz kolejny… Ile to już trwało? Cztery miesiące? Pewność siebie, zadowolenie z osiągnięć… to wszystko zaczynało w niej zanikać…
Case’y, quizy, statystyki
Przeciwdziałanie mobbingowi przynosi właściwe efekty wyłącznie w warunkach współpracy na linii organizacja-przełożony-pracownicy. Daj szansę swoim pracownikom na naukę ze szkolenia, które nie będzie długim slajdowiskiem, pełnym definicji i różnego typu list, ale miejscem, gdzie będą dominować ciekawe case studies, intrygujące quizy, statystyki i ciekawostki podane w formie nowoczesnego Rise’a.
Wiemy, że Twojego pracownika stać na dużo więcej niż odpowiadanie na infantylne pytania pod tytułem „Czy mobbing wywołuje negatywne skutki w pracy?”. Sensowniej zmierzyć się z quizem, w którym musisz zdecydować, jak zachowałbyś/łabyś się na miejscu świadka mobbingu. Brzmi lepiej, prawda?
FAQ – najczęstsze pytania
Dlaczego warto przeciwdziałać mobbingowi, zanim pojawią się zgłoszenia?
Mobbing rzadko zaczyna się od jednoznacznych, łatwych do nazwania sytuacji. Często rozwija się stopniowo: przez lekceważące komentarze, izolowanie pracownika, podważanie kompetencji, ośmieszanie lub ignorowanie sygnałów ostrzegawczych. Dlatego organizacja powinna działać prewencyjnie – edukować pracowników, wzmacniać świadomość i jasno pokazywać, jakie zachowania są niedopuszczalne.
Jak szkolenie może pomóc w przeciwdziałaniu mobbingowi?
Dobre szkolenie pomaga pracownikom rozpoznać, czym jest mobbing, jakie zachowania mogą do niego prowadzić i jak reagować jako osoba doświadczająca problemu, świadek lub członek zespołu. Ważne, aby kurs nie ograniczał się do definicji, ale pokazywał realistyczne sytuacje, decyzje i konsekwencje. Dzięki temu uczestnicy łatwiej odnoszą wiedzę do codziennej pracy.
Czy świadomość pracowników naprawdę zmniejsza ryzyko mobbingu?
Tak, świadomość jest jednym z ważnych elementów profilaktyki. Pracownicy, którzy potrafią nazwać niewłaściwe zachowania, szybciej rozpoznają sygnały ostrzegawcze i wiedzą, gdzie szukać wsparcia. Edukacja wzmacnia też odpowiedzialność świadków – pokazuje, że bierna postawa może utrwalać problem, a odpowiednia reakcja może pomóc zatrzymać eskalację.
Jak powinno wyglądać skuteczne szkolenie antymobbingowe?
Skuteczne szkolenie antymobbingowe powinno być praktyczne, zrozumiałe i oparte na przykładach z życia zawodowego. Warto wykorzystać case studies, scenariusze decyzyjne, quizy sytuacyjne i historie pokazujące perspektywę osoby doświadczającej mobbingu, świadka oraz organizacji. Taka forma lepiej angażuje uczestników niż długie listy definicji i pomaga zapamiętać właściwe reakcje.
